DUCH KAMIENIA
Z czego zbudowany jest świat? Jedne formy i materiały uznajemy za szlachetne i cenne. Inne są dla nas tylko bezużytecznymi śmieciami. Zapominamy często, że za szlachetną formą może skrywać się pustka. Zapominamy także, że piękno świata i wielkie idee mogą skrywać się w przestrzeni odrzucanej i zdegradowanej. Zapominamy, że świat pełni składa się i ze złota korony, i pogardzanego uschniętego patyka. W ten sposób nie tylko lekceważymy przejawy świata widzialnego. Jest to także wzgarda dla naszej własnej wrażliwości.
Twórczość Krzysztofa Sołowieja to bardzo rzadki przykład znaczącego połączenia warsztatowej perfekcji z nieograniczoną i bogatą wyobraźnią. Materiały, których używa do tworzenia swoich rzeźb-obiektów dobierane są niezwykle starannie pod względem wymogów formalnych i technologicznych, ale także ze względu na ich znaczenia symboliczne. Artysta nie waha się tworzyć zarówno w drewnie i metalu, jak i w zupełnie niespodziewanych materiałach jak kapsle od butelek czy plastik. Obiekty artysty znajdują się gdzieś na pograniczu między tradycyjną rzeźbą a formami przestrzennymi nazywanymi instalacjami. Wyraźnie rzeźbiarskim elementem w jego przedmiotach jest ich wewnętrzna spójność, pozwalająca na samodzielne egzystowanie bez istotnego wpływu otoczenia. Artysta używa jednak często elementów gotowych (plastikowe figurki, fragmenty ceramiki, lampy) przewartościowanych przez wplatanie ich w nowe układy, co charakteryzuje z kolei raczej instalacje.
Krzysztof Sołowiej jest bardzo świadomy estetycznego aspektu swoich prac. Wymiar estetyczny jest dla niego podstawową sprawą dla odbioru jego sztuki, bo daje szansę na pełny i aktywny odbiór. Przekroczenie warstwy zewnętrznej, wizualnej, pozwala nam przenieść się na znaczne bardziej złożony poziom znaczeń symbolicznych. Przeźroczystość poziomu estetyki umożliwia szybkie pominięcie wrażeń wizualnych i skupienie uwagi na wyobraźni, do której sztuka artysty się odwołuje. Oglądanie jego wyrafinowanych obiektów zmusza do swobodnej gry wyobraźni, zadawania pytań i skłania nas do odejścia od subiektywnej wizji artysty i przejścia do równie subiektywnej wizji odbiorcy. Czystość, spójność i wyrazistość jego sztuki umożliwia nam konfrontowanie jego postawy z naszą własną historią i indywidualnymi doświadczeniami.
O tym, jak bardzo sztuka może poruszyć wyobraźnię możemy się przekonać, gdy próbujemy analizować "The secret of double delights". Wyrzeźbiona w drewnie postać kilku-,kilkunastoletniego dziecka stoi na drewnianej skrzyni. Z rysów jego twarzy nie możemy jednoznacznie określić płci dziecka, ale możemy przypuszczać, że niebawem ulegnie ona zdefiniowaniu, bo wydaje się, że dziecko wkrótce wkroczy w okres dojrzewania. Jego świat beztroski i nieokreśloności odejdzie niedługo bezpowrotnie w przeszłość. Dziecko ubrane jest w wyrzeźbione szaty, na głowie ma rodzaj korony, a w ręce trzyma coś, co przypomina pasterski kij. Jego sylwetka nasuwa skojarzenia z figurami sakralnymi lub androgynicznymi aniołami. Dziecko stoi lekko wyprężone na uniesionych palcach stóp, co kontrastuje z jego zamkniętymi oczami i spokojem na twarzy. Po jego lewej stronie znajduje się drewniany osiołek wnikający w ścianę. Osiołek wraca z prawej strony dziecka wychodząc ze ściany głową i jedną nogą. Możemy zaryzykować przypuszczenie, że osiołek jest podwładnym i posłańcem dziecka-pasterza wobec świata. W metaforyczny sposób penetruje on niedostępną dziecku przestrzeń, co podkreślone jest dodatkowo przez opozycję wyjścia-wejścia zwierzęcia. Osioł symbolizuje często głupotę, ale to także na nim Chrystus wjeżdża do Jerozolimy, a w tradycji islamu (np. w sufizmie) symbolizuje fizyczność ciała, w którym uwięziona jest dusza człowieka. Stosując taki trop interpretacyjny możemy założyć, że osiołek służy dziecku do przystosowania się do nadchodzącego świata dorosłości. Bogactwo wyobraźni, zderzanie różnych kontekstów i rozmywanie znaczeń jest obecne w każdej pracy artysty. Zawsze są one silnie nasycone symbolami zamkniętymi w złożonych, ale spójnych wewnętrznie i harmonijnych układach. Tak jest w rzeźbie "Anamnesis" - gdzie artysta zestawia ze sobą murzyńską głowę i uniwersalne formy ceramicznych garnków i dzbanów, lub gdy rzeźbi w drewnie "Christoforosa" o psiej głowie na dziecięcym drewnianym wózku kontrolowanym przez parę naprężonych lejców. "Christoforos" jest ponadto niezwykłą próbą stworzenia domniemanego wyobrażenia nieistniejącej rzeźby bizantyjskiej.
Artysta nigdy nie podejmuje w swojej twórczości tez, których jego obiekty mogłyby być przedstawieniem. Jego sztuka nie jest ograniczana wstępnymi założeniami, niczego nie ilustruje. Odbiorca ma zawsze do czynienia ze sztuką żywą, pobudzającą wyobraźnię i wzbogacającą. Możemy wyraźnie odczuć jego zaskoczenie i ciekawość tworzenia. Artysta daje się uwieść własnej fantazji, a widz zostaje uwiedziony przez wizualne i znaczeniowe warstwy jego rzeźb. Obiekty/rzeźby Krzysztofa Sołowieja przywracają wiarę w sztukę.
|
 Idol III, 2001, caps, 261 x 45 x 33 cm |
 Idol I, 2001, polichrome wood, 256 x 28 x 25 cm |
 Buka, 2006, paper, resin and marble, 190 x 42 x 21 cm |
 Idol II, 2000, caps and stone, 226 x 36 x 26 cm |
 Lew on Kyrk Island, 1998, polychrome wood, 164 x 128 x 40 cm |
 Anamnesis, 2004, cer amic, 207 x 30 x 30 cm |
 The Secret of Double Delights, 2002, wood, 184 x 52 x 152 cm, Zacheta collection, Szczecin, Poland |
 The Secret of Double Delights - detail, 2002, wood, Zacheta collection, Szczecin, Poland |
 half-boy, 2004/2006, wood, paper and resin, 132 x 27 x 70 cm |
 Untitled, 1997, polychrome wood and toys, 141 x 46 x 31 cm |
 Untitled, 1996, polychrome wood, skates, plexiglas and diodes, 140 x 40 x 30 cm |
 Christophoros, 2004, wood, 176 x 36 x 50 cm |
 Kod orientalny, 2007, polychrome wood and a sound gadget, 25 x 70 x 20 cm |
 Zuchmadame - general view, 2008, coloured resin, 150 x 50x 50 cm |
 Zuchmadame - detail, 2008, coloured resin, 150 x 50x 50 cm |
 Zuchmadame - detail, 2008, coloured resin, 150 x 50x 50 cm |
 Saint Iwan, polychrome wood, 180 x 49 x 42 cm |
 Saint Iwan - action, polychrome wood, 180 x 49 x 42 cm |
 Wilenka, 2010, ceramic, 160 x 35 x 26 cm |
 Wilenka - detail, 2010, ceramic, 160 x 35 x 26 cm |
 Untitled, 2011, polychrome wood, 177 x 25 x 25 cm |
 A Ghost, 2003, own technique, 177 x 27 x 27 cm |
 Untitled, 2011, own technique, 200 x 100 x 50 cm |
 What World There, 2009-2010, polychrome wood, gold, blanket, pendulum 102 x 140 x 160 cm |
 For My Grandfather, 2009, polychrome wood, elements of watches 187 x 40 x 40 cm |
 For My Grandfather - detail, 2009, polychrome wood, elements of watches 187 x 40 x 40 cm |
|